Koeberg: publiek in duister oor noodplan

Eskom het Saterdagaand (23 Februarie 2013) op e-TV-nuus ‘n dringende beroep op die publiek gedoen om eletrisiteit spaarsaam te gebruik, aangesien een van die reaktors by die aanleg weer Vrydag afgeskakel het weens “onbekende probleme”. Dit was die 12de keer dat een van Koeberg se eenhede sedert 2008 outomaties afskakel.

Koeberg wat al sedert 1984 in werking is en ‘n kapasiteit van 1 800 MW krag lewer, is, volgens internasionale standaarde, reeds verouderd.

Met die ANC-oorname in 1994 het die NP-regering ‘n volledige opgraderingsprogram, nie net vir Koeberg nie, maar ook vir al die ander vernaamste kragstasies in die land, aan die ANC voorgelê. Die Mandela-regering het dit egter van die tafel afgevee en die fondse daarvoor gebruik om sy nuutaangestelde “agtergeblewe  swart mannekrag” beter salarisse en bonusse te betaal.

Die gemiddelde salaris van ‘n Eskom-werker word op 1 Maart verhoog na R850 000 per jaar – ongeveer R70 800 per maand.

Vier maande vóórdat FW de Klerk die land aan Mandela oorgegee het (op 11 Desember 1993), het mnr. Don Murray van die Koeberg-kernkragsentrale in ‘n verslag gesê die Raad vir Kernveiligheid het bevind dat die noodplan van die Koeberg- kernkragsentrale toereikend is. Hy het egter bygevoeg dat daar in die toekoms deeglik aandag gegee sal moet word aan Koeberg se vermoë om die publiek betyds oor gebeurlikhede in kennis te stel, aangesien die voortdurende ontwikkeling van woonbuurte rondom die kernkragsentrale die noodsaaklikheid beklemtoon dat dié saak noukeurig ondersoek moet word.

Maar skaars vyf jaar later (1998) het  ‘n Kanadese konsultantfirma tot die onrusbarende slotsom gekom dat daar geen werklike noodplan vir ontruiming meer in plek is nie. Dr. Jeff Lafortune, direkteur van Science Applications International (SAIC), het tekortkomings met betrekking tot die gemeenskap se gereedheid vir noodsituasies uitgewys. Die rampbestuur in die Wes-Kaap sou dringend verbeteringe moes aanbring, het hy gesê. Dit was hoofsaaklik ‘n gebrek aan koördinasie tussen Eskom, plaaslike owerhede en die gemeenskap wat probleme sal veroorsaak indien noodontruiming nodig sou wees.

Daar moet eenvormige noodplanne wees, reaksiegereedskap en -toerusting, aanlegprosedures en die vermoë om gou ‘n ongeluk te evalueer, sowel as ‘n goeie sirene. Sake wat aandag verg, is organisatoriese kwessies weens ontbondeling van munisipaliteite, ‘n strategie vir die verspreiding van stabiele jodiumtablette aan bestralingslagoffers, die bestuur en versorging van ontruimdes, die beskerming van plakkers, die bewusmaking van gemeenskappe, mediaskakeling en ook ‘n langtermynherstelplan.

Sedertdien het die skerp bevolkingstoename in die Koeberg omgewing die probleem tienvoudig vererger, en die situasie het só versleg dat ‘n besorgde leser op 4 Januarie 2012 in Die Burger hieroor skryf: Dit was ontstellend om te lees dat die reaksie op ’n kernkragkrisis “verward en deurspek met probleme” was, selfs in ’n land so tegnologies gevorderd soos Japan. Veral in die lig daarvan dat die honderde tonne gevaarlike hoëvlak-kernafval wat tans plaaslik in die verkoelings­poele by Koeberg gestoor word, veel meer is as waarvoor die fasiliteit ontwerp is. Hierdie onvolhoubare situasie, slegs 28 km van die Moederstad, is uiters onrusbarend.

Eskom is volgens wet, verplig om ’n breedvoerige noodontruimingsplan te hê. Maar Eskom weier om die noodplan met die publiek te deel. In lyn met die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting, het die Koeberg Alert Alliansie onlangs aansoek gedoen om insae in Eskom se plan te bekom — maar die aansoek is formeel deur Eskom afgekeur.

Dit kan wees omdat die plan verouderd is en glad nie voorsiening maak vir die onlangse bevolkingstoename in die gebied nie; of dalk is die plan  so ooglopend onprakties dat dit ’n verleentheid vir Koeberg is.

 

In die lig van die uiters onstabiele toestand van sy twee reaktors wat die afgelope tyd dikwels weens probleme outomaties afgeskakel het, en reeds verouderd is, doen ons ’n ernstige beroep op Eskom om sy noodplan met die inwoners van Kaapstad te deel.

Indien dit nie gedoen word nie, staar Suid-Afrika die grootste ramp in sy geskiedenis in die gesig, as daar by die Koeberg-aanleg ‘n tweede Tsjernobyl-ramp moet plaasvind.

SIENER VAN RENSBURG

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipiscing elit dolor

RAAD VIR KWALE

Vir slegs R120

Die verborge boeke van Eden
Openbaringe van Paulus & Petrus
Die Boek van die Opregte

R370

R470